Trong cuộc sống hiện đại bận rộn, việc đi chợ một lần cho cả tuần và tích trữ thực phẩm trong tủ lạnh đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều gia đình Việt. Tuy nhiên, nếu không nắm vững kiến thức về bảo quản, chính những thói quen này có thể biến tủ lạnh thành 'ổ' bệnh, hình thành các độc tố gây ung thư nguy hiểm. Theo Bác sĩ Ngô Văn Tỵ (Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội), việc bảo quản sai cách không chỉ làm hao hụt giá trị dinh dưỡng mà còn tạo điều kiện cho các hợp chất gây hại phát triển.

Nhiều người tin rằng thực phẩm khi đã được cấp đông sẽ giữ được độ tươi ngon và an toàn vô thời hạn. Đây là một quan niệm sai lầm nghiêm trọng. Việc tích trữ thịt cá quá lâu trong ngăn đá sẽ dẫn đến hiện tượng biến chất, làm thay đổi cấu trúc protein và sinh ra các hợp chất độc hại cho gan và hệ tiêu hóa.
Đặc biệt nguy hiểm hơn là thói quen rã đông sau đó lại tiếp tục cấp đông trở lại. Mỗi lần rã đông, các tế bào thực phẩm bị phá vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và nhân bản với tốc độ chóng mặt. Khi bạn cấp đông lại, vi khuẩn không chết đi mà chỉ tạm ngưng hoạt động, chờ đợi cơ hội tấn công cơ thể trong lần chế biến sau.
Lời khuyên từ chuyên gia: Theo khuyến cáo của FDA, ngăn đông nên được duy trì dưới -17,7 độ C. Bạn nên sơ chế sạch, chia nhỏ thực phẩm thành từng phần vừa đủ cho một bữa ăn và bao gói kín bằng màng bọc hoặc hộp chuyên dụng trước khi cho vào tủ lạnh.
Nhiều gia đình có thói quen tiếc rẻ đồ ăn thừa, đặc biệt là các loại rau xanh và canh, rồi cất vào tủ lạnh để ăn dần. Tuy nhiên, các loại rau lá xanh chứa nhiều nitrat, khi để qua đêm hoặc bảo quản không đúng cách, nitrat sẽ chuyển hóa thành nitrit. Khi đi vào cơ thể, nitrit kết hợp với các axit amin tạo thành nitrosamine – một trong những tác nhân hàng đầu gây ra ung thư dạ dày và thực quản.
Khi thấy một mẩu bánh mì, quả cam hay túi lạc bị mốc một góc, nhiều người thường gọt bỏ phần hỏng và ăn phần còn lại. Thực tế, các sợi nấm và độc tố đã lan sâu vào toàn bộ thực phẩm mà mắt thường không nhìn thấy được. Trong đó, độc tố Aflatoxin thường xuất hiện trong các loại hạt như ngô, lạc bị mốc là chất gây ung thư gan cực mạnh. Đáng sợ nhất là Aflatoxin không bị tiêu diệt hoàn toàn ngay cả khi được nấu chín ở nhiệt độ cao.

Đồ đóng hộp là giải pháp tiện lợi nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro nếu bao bì không còn nguyên vẹn. Khi vỏ hộp bị móp, méo hoặc gỉ sét, lớp màng bảo vệ bên trong có thể bị rách, khiến kim loại nặng thôi nhiễm vào thực phẩm hoặc tạo điều kiện cho vi khuẩn Clostridium botulinum phát triển. Đây là loại vi khuẩn cực độc, có thể gây liệt cơ và tử vong nếu nhiễm phải. Việc tiêu thụ thực phẩm từ các bao bì hỏng trong thời gian dài cũng là yếu tố làm tăng nguy cơ đột biến tế bào.
Các loại đồ ăn nhanh, thực phẩm chiên rán sẵn thường chứa nhiều chất bảo quản và chất béo chuyển hóa. Khi được bảo quản lâu ngày và hâm đi hâm lại nhiều lần, chúng sẽ sản sinh ra acrylamide. Đây là một chất hóa học hình thành tự nhiên trong các loại thực phẩm giàu tinh bột khi được chế biến ở nhiệt độ cao. Acrylamide đã được các tổ chức y tế cảnh báo là có khả năng gây ung thư ở người nếu tích tụ lâu ngày trong cơ thể.
Việc nhồi nhét quá nhiều đồ vào tủ lạnh khiến không khí lạnh không thể lưu thông đồng đều. Điều này dẫn đến tình trạng nhiệt độ ở một số vị trí trong tủ không đạt chuẩn, khiến thực phẩm nhanh bị ôi thiu hơn dự kiến. Ngoài ra, việc để thực phẩm sống và chín lẫn lộn trong một không gian chật hẹp làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ miễn dịch của người sử dụng.
Để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình, bạn nên thay đổi tư duy từ 'tích trữ' sang 'lựa chọn thông minh':
Hãy nhớ rằng, sự tiết kiệm không đúng cách trong việc bảo quản thực phẩm có thể khiến bạn phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe của mình. Hãy là người tiêu dùng thông thái để đẩy lùi nguy cơ ung thư ngay từ trong gian bếp.
Địa chỉ: 144 Nam Hòa, Phước Long A, Thủ Đức, Tp Hồ Chí Minh
Điện thoại: 098 637 05 98