Cắm trại và dã ngoại ngoài trời đang trở thành xu hướng giải trí được nhiều gia đình và nhóm bạn trẻ ưa chuộng. Tuy nhiên, việc chuẩn bị và bảo quản thực phẩm trong điều kiện không có tủ lạnh chuyên dụng là một thách thức lớn. Nếu không được xử lý đúng cách, thức ăn rất dễ bị nhiễm khuẩn, ôi thiu, dẫn đến nguy cơ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng.
Theo Chuyên viên Nguyễn Trung Hiếu, khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, môi trường bên ngoài với nhiệt độ dao động từ 4 độ C đến 60 độ C là 'vùng nguy hiểm'. Đây là điều kiện lý tưởng để các loại vi khuẩn như Salmonella, E. coli hay tụ cầu vàng sinh sôi theo cấp số nhân. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cho bạn những kinh nghiệm 'xương máu' từ các biên tập viên ẩm thực và chuyên gia dinh dưỡng để đảm bảo bữa ăn ngoài trời luôn an toàn và trọn vị.

Bước đầu tiên để có một chuyến đi an toàn là khâu chọn lọc nguyên liệu. Thay vì mang theo những món đồ dễ hư hỏng, hãy ưu tiên các loại thực phẩm dễ bảo quản.
Các loại đồ khô như mì gói, lương khô, các loại hạt và bánh mì là lựa chọn hàng đầu vì chúng không yêu cầu điều kiện nhiệt độ khắt khe. Đối với rau củ, bạn nên chọn những loại có kết cấu cứng, ít bị úng nước như cà rốt, khoai tây, su su hoặc các loại quả có vỏ dày. Lưu ý rằng, đối với đồ hộp, một khi đã mở nắp, bạn cần sử dụng hết ngay lập tức, tránh để thực phẩm tiếp xúc lâu với môi trường bên ngoài.
Việc chuẩn bị kỹ lưỡng tại nhà chiếm 70% sự thành công trong việc giữ thực phẩm tươi ngon. Đây là bước quan trọng để hạn chế nhiễm khuẩn chéo tại điểm cắm trại.
Thịt, cá và hải sản cần được rửa sạch, cắt thái và tẩm ướp gia vị ngay tại bếp nhà. Sau khi chia thành từng phần vừa đủ cho mỗi bữa ăn, hãy sử dụng phương pháp hút chân không. Việc loại bỏ không khí giúp ngăn chặn sự oxy hóa và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn hiếu khí. Nếu không có máy hút chân không, bạn có thể dùng túi zip chuyên dụng và ép hết không khí ra ngoài trước khi đóng kín.
Chia nhỏ và đóng gói kín thực phẩm giúp duy trì độ tươi và hạn chế vi khuẩn xâm nhập.
Đừng quên dán nhãn cho từng túi thực phẩm với thông tin về loại đồ ăn và ngày đóng gói. Việc này giúp bạn nhanh chóng lấy được thứ mình cần mà không phải mở thùng đá quá lâu, gây thất thoát nhiệt lạnh.
Sử dụng thùng giữ nhiệt không đơn giản là bỏ đá vào và xếp đồ. Có những quy tắc vật lý giúp bạn kéo dài thời gian giữ lạnh đáng kể.
Các biên tập viên dã ngoại lâu năm luôn khuyên dùng ít nhất hai thùng đá riêng biệt:
Hãy xếp thực phẩm theo nguyên tắc: Thực phẩm tươi sống (thịt, cá) ở dưới cùng – nơi tiếp xúc trực tiếp với đá và là nơi lạnh nhất. Phía trên là các món ăn đã nấu chín, rau củ và cuối cùng là bơ sữa hoặc trái cây. Hãy lấp đầy các khoảng trống bằng đá viên hoặc túi đá khô để khí lạnh được luân chuyển đều khắp thùng.
Khi đã đến nơi, việc bảo vệ 'kho lương' khỏi ánh nắng mặt trời là ưu tiên hàng đầu. Hãy đặt thùng đá ở nơi râm mát, dưới bóng cây hoặc gầm bàn. Tuyệt đối không để thùng đá trong cốp xe kín dưới trời nắng vì nhiệt độ bên trong có thể tăng cao rất nhanh.
Khi đá tan, bạn không nhất thiết phải đổ hết nước đi ngay vì nước lạnh vẫn giúp duy trì nhiệt độ. Tuy nhiên, nếu thực phẩm không được đóng gói kín hoàn toàn, nước đá tan có thể làm nhiễm bẩn thức ăn. Hãy bổ sung đá mới định kỳ và đảm bảo thực phẩm tươi sống luôn được duy trì ở mức dưới 5 độ C.
Tại khu vực cắm trại, nguồn nước sạch thường hạn chế. Do đó, hãy mang theo nước đóng chai để rửa tay và dụng cụ. Luôn sử dụng dao và thớt riêng cho thực phẩm sống và chín. Nếu có thể, hãy sử dụng khăn giấy dùng một lần để lau sạch bề mặt chế biến, tránh tích tụ vi khuẩn.
Một sai lầm phổ biến là giữ lại thức ăn thừa cho bữa sau. Trong điều kiện dã ngoại, đây là hành động cực kỳ nguy hiểm.
Nếu nhiệt độ ngoài trời trên 30 độ C, thức ăn sau khi nấu chín chỉ nên để bên ngoài tối đa 1 giờ. Nếu thời tiết mát mẻ hơn, thời gian này có thể kéo dài đến 2 giờ. Sau thời gian này, vi khuẩn đã bắt đầu tấn công và việc cất ngược lại vào thùng đá có thể làm lây lan mầm bệnh sang các thực phẩm khác.
Trước khi bắt đầu nấu, hãy thực hiện bài kiểm tra 'Cảm quan':
1. Mùi: Có mùi chua, nồng hoặc lạ không?
2. Màu sắc: Thịt có bị xỉn màu hoặc xuất hiện các đốm lạ?
3. Kết cấu: Thực phẩm có bị nhớt hoặc mốc?
Nếu có bất kỳ dấu hiệu nghi ngờ nào, hãy dứt khoát loại bỏ để đảm bảo an toàn cho sức khỏe của cả đoàn.
Việc tuân thủ các nguyên tắc bảo quản thực phẩm không chỉ giúp bạn có những bữa ăn ngon miệng giữa thiên nhiên mà còn bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình. Hãy chuẩn bị kỹ lưỡng để chuyến cắm trại thực sự là một kỷ niệm đáng nhớ và an toàn.
Địa chỉ: 144 Nam Hòa, Phước Long A, Thủ Đức, Tp Hồ Chí Minh
Điện thoại: 098 637 05 98